نيز آمده . * ( « الأَعْرابُ أَشَدُّ كُفْراً وَنِفاقاً وَأَجْدَرُ أَلَّا يَعْلَمُوا حُدُودَ ما أَنْزَلَ اللَّه عَلى رَسُولِه . . . » ) * راغب در مفردات مىگويد : فرزندان اسماعيل ( ع ) را « عرب » گويند ، و كلمه « اعراب » در اصل جمع عرب است ، و ليكن فعلا اسم شده براى عربهاى باديه نشين ، و در آيه « قالَتِ الأَعْرابُ آمَنَّا - عربها گفتند ايمان آورديم » . و آيه ، * ( « الأَعْرابُ أَشَدُّ كُفْراً وَنِفاقاً » ) * و آيه « * ( وَمِنَ الأَعْرابِ مَنْ يُؤْمِنُ بِاللَّه وَالْيَوْمِ الآخِرِ - ) * و پاره اى از عربها هستند كه به خدا و روز جزا ايمان مىآورند » به همين معنا است ، و بعضى گفته‌اند : جمع « اعراب » ، « اعاريب » مىآيد ، هم چنان كه شاعر گفته : اعاريب ذوو فخر بافك و السنة لطاف فى المقال « 1 » و كلمه « اعرابى » در اصطلاح متعارف اسم شده است براى كسى كه منسوب است به باديه نشينان ، « و عربى » به كسى گويند كه مقاصد خود را خوب اداء مىكند ، و كلمه « اعراب » به معناى بيان است . اين بود مقدار حاجت از كلام راغب در معناى اين كلمه « 2 » خداى تعالى وضع باديه نشينان را بيان مىكند و مىفرمايد : كفر و نفاق اين طبقه از هر طبقه ديگر شديدتر است ، و بدين جهت شديدتر است كه بخاطر دوريشان از تمدن و محروميتشان از بركات انسانيت از قبيل علم و ادب ، زمختتر و سنگدلتر از ساير طبقاتند ، و به همين جهت از هر طبقه ديگرى به نفهميدن و ندانستن حدودى كه خدا نازل كرده و معارف اصلى و احكام فرعى از قبيل واجبات و مستحبات و حلال و حرامها سزاوارترند . * ( « وَمِنَ الأَعْرابِ مَنْ يَتَّخِذُ ما يُنْفِقُ مَغْرَماً وَيَتَرَبَّصُ بِكُمُ الدَّوائِرَ . . . » ) * در مجمع البيان گفته : « مغرم » كه همان « غرم » است به معناى خسارت مالى است ، كه بدون خيانت و تقصيرى پيش آمد كند ، و در اصل ، به معناى لازم بودن است ، و در آيه « إِنَّ عَذابَها كانَ غَراماً - بدرستى كه عذاب آن لازم و حتمى بود » به اين معنا است ، و جمله « حب غرام » به جمله « محبتى غير قابل زوال » معنا مىشود ، و « غريم » را ، هم به طلبكار اطلاق مىكنند ، و هم به بدهكار ، براى اينكه هر يك ديگرى را لازم دارد ، و اگر مىگوئيم : « غرمته كذا » معنايش اين است كه من فلان مقدار از مال او را غرامت گرفته و او را به دادنش ملزم ساختم « 3 » .

--> ( 1 ) عربها مىباشند كه افتخاراتى دروغين و موهوم دارند و زيانهايى كه در سخنورى لطيف است . ( 2 ) مفردات راغب ماده « عرب » ( 3 ) مجمع البيان ج 5 ص 62